W siedzibie Państwowej Agencji Informacyjnej „Ukrinform” w Kijowie w dniu 17 kwietnia tego roku Pan Ambasador Jan Piekło przeprowadził briefing na temat „Stosunki Polsko-ukraińskie”.

Zapraszamy do zapoznania się z materiałami związanymi ze współpracą Polsko-ukraińską w zakresie gospodarki, handlu, transportu, kultury oraz pomocy technicznej na rzecz rozwoju:

Współpraca w zakresie pomocy technicznej i wymiany młodzieży

Od 2005 r. Ukraina jest priorytetowym odbiorcą polskiej pomocy technicznej na rzecz rozwoju. Podczas okresu 2005-2016 kwota polskiej pomocy technicznej dla Ukrainy wyniósł 137,6 mln. Euro (585 ok. mln. zł). W ramach wieloletniego programu współpracy na rzecz rozwoju w okresie 2016-2020., działalność Polska koncentruje się w ostatnich latach na wspieranie kluczowych reform oraz bezpieczeństwa publicznego, rozwoju biznesu lub pomocy dla osób dotkniętych konfliktem we wschodniej Ukrainie. W ramach polskiej pomocy również finansowane są stypendia dla studentów z Ukrainy, którzy studiują w Polsce. Ukraińskie studenci w Polsce – to ponad 50% wszystkich studentów zagranicznych w szkołach w Polsce.

Według danych szacunkowych, w 2017 roku Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP wyznaczył ponad 25 mln. złotych na wydarzenia organizowane dla Ukrainy. Kontynuowane są projekty wsparcia wdrażania kluczowych reform. We współpracy z innymi partnerami (Komisja Europejska, Niemcy, Szwecja, Dania, Estonia) MSZ dołączył do realizacji programu U-LEAD (Ukraine Local Empowerement Accountability and Development), którego celem jest pomoc władzom ukraińskim w zreformowaniu systemu rządów. W 2017 roku Polska wniosła 1 mln. Euro na realizowanie U-LEAD i delegowała polskiego eksperta do udziału w zespole, który zapewnia ciągłe prace koordynacyjne. Z inicjatywy polskich ekspertów rozpoczęto nowy komponent programu – działania, skierowane na reformę kształcenia zawodowego na Ukrainie za pomocą polskiej ekspertyzy. Teraz prace prowadzone na celu których pomoc społecznościom lokalnym w realizacji polityki bezpieczeństwa publicznego, w tym w tworzeniu dobrowolnych jednostek ochrony przeciwpożarowej. W dziedzinie decentralizacji podejmowane też działania mające na celu stworzenie kompetencji nowych organów samorządowych. W ramach program „Nowa ukraińska szkoła” Polsko-ukraiński zespół specjalistów pracował nad ogólnym projektem złożenia podstaw programowych kształcenia dla poszczególnych typów szkół.

Trzeci rok z rzędu, urzędnicy ukraińkich organów wykonawczych średniego szczebla zarządzania biorą udział w szkoleniu antykorupcyjnym. Kontynuowano wdrażanie programów, które przyczyniają się do poprawy zdolności instytucjonalnych i operacyjnych publicznych instytucji finansowych – ukraińskiego Analytical Center i Narodowego Banku Ukrainy. W zakresie rozwoju systemów zarządzania kryzysowego polskie projekty skierowane na wspieranie tworzenia ochotniczych zespołów jednostek medycznych ratowniczych, zwiększenie poziomu profesjonalizmu w wspóldziałaniu ochotniczych jednostek ochrony przeciwpożarowej z państwową strażą pożarną, policją, służbą celną i ratownikami górskimi.

Wśród wielu inicjatyw – w 2017 roku wdrożony 36 projektów rozwojowych i cztery projekty humanitarne i też pomoc polski była w kilku programach międzynarodowych, między innymi, U-LEAD, UNDP i USAID – niektóre warto wspomnieć osobno, w tym:

  • Kompleksowe wsparcie rodzin wysiedlonych ze strefy konfliktu we wschodniej Ukrainie, w tych gminach, które przyjęły je. W ramach trzyletniego projektu, prowadzonego wspólnie przez polskich i ukraińskich Caritas, zostały utworzone ośrodki w celu wspierania rodzin w 7 miastach (Krzywy Róg, Charków, Zaporoże, Kamieńskie, Drohobycz, Iwano-Frankiwsk i Kołomyja);
  • popularyzacja przedsiębiorczości wśród ludności dotkniętej konfliktem w obwodach donieckim i ługańskim. Jest to kontynuacja współpracy z UNDP na Ukrainie w latach 2015-2016, podczas której konkurs grantowy, adresowany do osób rozpoczynających lub wznawiających działalność gospodarczą; Ich wsparcie zostało również zorganizowane w ramach działań szkoleniowych i doradczych. W 2017 r. 31 osób otrzymało granty, co umożliwiło utworzenie 90 miejsc pracy;
  • Wsparcie procesu tworzenia pierwszej stacji ratownictwa wysokogórskiego na Ukrainie. W ramach projektów realizowanych przez Ambasadę Rzeczypospolitej Polskiej na Ukrainie oraz województwo podkarpackie naprawiano dom przeznaczony do lokowania stacji oraz szkolenia ratowników. Obecnie we wschodnich Karpatach na Wzgórzu Iwana, w ciągu 7 dni w tygodniu i 24 godziny na dobę, odbywa się przemian ratownicy;
  • tworzenie i ciągły rozwój działalności Młodzieżowego Inkubatora Przedsiębiorczości we Lwowie, który był projektem Krakowskiego Instytutu Rozwoju Miasta we współpracy z władzami Lwowa;
  • organizacja w Ternopil Professional College w Zbarażu nowego specjalistycznego kursu edukacyjnego na temat „Odnawialne źródła energii i instalacja systemów” – projekt został zrealizowany przez Innovatis Foundation;
  • inicjowanie idei „grup zakupowych” jako formy wspierania przedsiębiorczości. Przeprowadzono szkolenia ekspertów i konsultantów, udzielono wsparcia dla pierwszych grup zakupowych – projekt był realizowany przez Spółkę na rzecz inicjatywy rodzinnej;
  • przeniesienie pomocy materialnej w Centrum Wspierania Przedsiębiorczości w 7 regionach Ukrainy. Oprócz sprzętu biurowego zorganizowano szkolenia dla pracowników Centrum, nawiązano kontakty z lokalnymi władzami i przedstawicielami innych podmiotów gospodarczych zaangażowanych w proces wspierania przedsiębiorczości i rozwoju regionalnego;

 

W 2018 r. Planuje się dalsze wspieranie ukraińskiego społeczeństwa w wyżej wymienionych dziedzinach.W sumie do realizacji tego roku wybrano 16 projektów rozwojowych i 7 projektów wspierających działania administracji państwowej. 03.2018 Polska przekazała 560 tys. USD na kontynuację projektu UNDP „Wspieranie przedsiębiorczości wśród ludności dotkniętej konfliktem na Ukrainie”.

Ostatnie lata otrzymali sukcesy w działalności Polsko-Ukraińskiej Rady Wymiany Młodzieży, która dopiero rozpoczęła pracę w 2016 roku. Rada pracowała tym razem pod wspólnym przewodnictwem Wiceministra Edukacji Narodowej Mazhenny Drabiw i wiceministra Młodzieży i Sportu Oleksandra Yaremy. W grudniu 2017 roku w Kijowie, na pierwszym spotkaniu Forumu Polsko-Ukraińskiego pod hasłem „poza-formalna edukacja w pracy z młodzieżą”, który był efektem dwóch lat pracy Rady. W forum wzięło udział ponad 130 osób objętych Programem Polsko-Ukraińskiej Rady Wymiany Młodzieży wraz ze swoimi ukraińskimi partnerami. W drugiej rundzie projektu wymiany zaplanowanej na 2017 r. strony przydzieliły następujące kwoty: Polska przekazała bl. 1 milion euro (4 miliony złotych), Ukraina – 35 tysięcy euro (1 milion hrywien). W kwocie tych środków wybrano 70 projektów spośród 272 wniosków zgłoszonych do współfinansowania. W 2018 r. Wielkość środków przeznaczonych na projekty dla młodzieży pozostanie na tym samym poziomie.

Współpraca w dziedzinie handlu, gospodarki i transportu

1. W ostatnich latach ustaliliśmy stały wzrost wymiany handlowej między naszymi krajami.

  • W 2017 r. Jego całkowity koszt wyniósł prawie 6,2 mld USD (o 26% więcej niż w 2016 r.). Ukraiński eksport do Polski wyniósł 2,7 mld USD (wzrost o 23,8% w stosunku do 2016 r.), Natomiast ukraiński import z Polski wyniósł ponad 3,4 mld USD (wzrost o 28,2% względem 2016 r.).
  • Polska jest pierwszym rynkiem eksportowym Ukrainy w Unii Europejskiej (przed Włochami, Niemcami i Holandią) oraz drugim największym dostawcą towarów z UE po Niemczech.
  • Polska jest również jednym z liderów w dostarczaniu produktów rolnych na Ukrainę

2. W 2017 r. po pięcioletniej przerwie odbyło się VI posiedzenie polsko-ukraińskiej Międzyrządowej Komisji ds. Współpracy Gospodarczej, której przewodniczyli wicepremierowie. Komisja jest bardzo ważnym elementem współpracy gospodarczej między naszymi krajami. Obecnie tworzone są na przykład grupy robocze w ramach Komisji. Grupa robocza ds. Handlu i inwestycji, grupa robocza ds. Rolnictwa, co mówi o udanych interakcjach międzywydziałowych.

3. Nasze rolnictwo i służby weterynaryjne ściśle współpracują ze sobą, w szczególności w kwestiach walki z afrykańskim pomorem świń (ASF). Od 2012 r. Polska wspiera również programy zwalczania wścieklizny na obszarach przygranicznych na terytorium Ukrainy, zgodnie z podpisywaną corocznie umową dwustronną. Dzięki tej umowie Ukraina otrzymuje wsparcie finansowe z UE na swoje zadania.

4.W sytuacji, w której w marcu tego roku Gazprom nieoczekiwanie odmówił dostaw gazu na Ukrainę, Polska już zaczęła dostarczać gaz na Ukrainę pierwszego dnia. Surowce dostarczone przez polską firmę „Polskie wydobycie gazu i ropy” (PGNiG), w pierwszych krytycznych dniach niedoboru gazu na Ukrainie, pokrywały jego potrzeby o kilkanaście procent.

5. Polska aktywnie działa w Unii Europejskiej, aby zablokować budowę North Stream 2. Kraj próbuje przekonać swoich partnerów w UE, że jest to projekt, który prowadzi do większego uzależnienia społeczności od dostaw rosyjskich surowców. Jesteśmy państwem członkowskim Unii Europejskiej, które ma pozycję podobną do ukraińskiej w tym projekcie.

6. Polska i Ukraina współpracują w zakresie rozwoju transportu lotniczego. Polskie Linie Lotnicze LOT konsekwentnie rozbudowywały sieć połączeń z ukraińskimi miastami. Wiosną zostanie wprowadzony lot ze Lwowa do Olsztyna, a latem 6 razy w tygodniu odbędzie się lot z Zaporoża do Warszawy.

7. Polska staje się oknem na Europę dla ukraińskich przewoźników. Rośnie ruch ciężarówek. W ciągu ostatnich dwóch lat Ukraina przekroczyła granice zezwoleń udzielonych przez Polskę. Strona polska przychylnie zareagowała na potrzeby ukraińskich przewoźników – w sytuacjach, w których limity zostały wyczerpane, jednostronnie udzielała Ukrainie dodatkowych zezwoleń.

8. W ciągu ostatnich dwóch lat nastąpił wzrost połączeń kolejowych między Polską a Ukrainą. Uruchomiono dwa pociągi w połączeniach Kijów-Przemyśl i Równe-Chełm. Dzięki temu obywatele Ukrainy mogą z łatwością, bez kolejek na granicy, dostać się do Warszawy lub Krakowa.

9. Na Ukrainie polskie produkty przeznaczone dla branży transportowej zostały w odpowiedni sposób ocenione. W Kijowie już działają tramwaje budowane w Bydgoszczy. Ich jakość została wysoko doceniona przez ukraińskich pasażerów.

10. Polskie służby i władze centralne, tj. Służba Celna, Straż Graniczna, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a także Domowa Inspekcja Transportu Samochodowego, poprzez realizację projektów twinningowych z partnerami ukraińskimi, wsparły proces reform uruchomiony na Ukrainie.

Współpraca polsko-ukraińska w dziedzinie kultury

Współpraca polsko-ukraińska w dziedzinie kultury rozwija się pomimo napięć w relacjach politycznych, co świadczy o naturalności relacji między obywatelami naszych krajów. Jednym z najbardziej wymownych przykładów w ostatnich latach jest zorganizowanie Miesiąca Lwowskiego we Wrocławiu w ramach Europejskiej Stolicy Kultury (ESC). To był pierwszy raz w historii ESC, kiedy miasto z kraju spoza UE miało szansę pokazać się tak szeroko w europejskim projekcie kulturalnym. W kwietniu 2016 r. Lwów wraz z Wrocławiem podzielił tytuł Europejskiej Stolicy Kultury właśnie ze względu na głębokie, bezpośrednie powiązania między twórczymi centrami obu krajów. Jako część Miesiąca Lwowskiego w ciągu 30 dni Wrocław przyjął prawie 300 ukraińskich artystów, poetów, pisarzy, reżyserów, muzyków, kuratorów, sztuki, artystów, grafików, artystów i intelektualistów z różnych dziedzin kultury i sztuki.

Na przełomie 2017 í 2018 Instytut Adama Mickiewicza oficjalnie uruchomił program OPEN POLAND, mające na celu rozwijanie Partnerstwa Wschodniego w dziedzinie kultury. Celem tego programu jest stworzenie platformy wymiany kulturowej za pomocą projektów wieloletnich w dziedzinach takich jak kina, filmu, sztuk wizualnych, nowoczesne media, zarządzanie kulturą, współczesnej sztuki muzycznej. Ukraina jest jednym z priorytetowych obszarów realizacji Programu. Program został wdrożony kilka projektów, między innymi, „Kino dla zmiany społecznej”, odbyły się projekcje polskich filmów w ramach prestiżowego Kijowskiego festiwal MŁODZIEŻ, wystawa SPUTNIK ZDJĘCIE „utracone terytorium” Upiór w Kijowie Sztuki Arsenał lub Sharing contact. Sharing contact – program wymiany, skierowany do pracowników instytucji kultury w Polsce i na Ukrainie, który prowadzony jest we współpracy z nowo utworzonym Instytutem Tarasa Szewczenki, który jest ukraińskim odpowiednikiem Instytutu Adama Mickiewicza.

Projekt I, CULTURE Orchestra – od wielu lat trwa z ogromnym sukcesem. Reprezentuje międzynarodowy zespół muzyków z krajów Partnerstwa Wschodniego, a ich rosnący poziom opanowania jest doceniany przez melomanów, dziennikarzy, ekspertów i wybitnych solistów. Od samego początku projektowi towarzyszy idea solidarności i budowania mostów jedności między ludźmi, oddzielonych barierami kulturowymi i politycznymi. W ciągu siedmiu lat projektu I, CULTURE Orchestra wykonał ponad 41 koncertów w ponad 25 miastach, z udziałem ponad 600 młodych muzyków uczestniczących w projekcie. Co roku młodzi ukraińscy muzycy byli najliczniejszą grupą w orkiestrze reprezentującej kraje Partnerstwa Wschodniego. W marcu tego roku w Akademii Muzycznej w Kijowie odbyło się wysłuchanie muzyków, którzy wezmą udział w ósmym sezonie tego projektu.

Jednym z najważniejszych sektorów polsko-ukraińskiej współpracy kulturalnej przez długi czas są środki do składowania obiektów wspólnego dziedzictwa kulturowego. Polskie instytucje kulturalne, muzea, szkoły artystyczne, stowarzyszenia religijne i organizacji pozarządowe zaangażowane są nie tylko w projektach badawczych i dokumentacji procesowej, ale także do naprawy i renowacji obiektów, które są zabytkami naszego wspólnego kulturowego i historycznego dziedzictwa. W odpowiedzi na ogromne potrzeby w tej dziedzinie był program zapewniający dotacje ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP „ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą”, w którym tylko za dwa ostatnie lata dla projektów realizowanych na Ukrainie zostało przeznaczone łącznie 6,5 mln. złotych ( w 2016 r. – 1,85 mln i 4,65 mln zł w 2017 r.). Wśród głównych przedmiotów objętych programem odbudowy, były, na przykład, Katedra Łacińska i Katedra Ormiańska, Kolegium Zhovkivsky, cmentarze, Sanktuarium Matki Bożej Świętego Skapulyariyu w Berdyczowie.

Wkład konserwatorów polskich w ratowanie zabytków kultury na terenie dzisiejszej Ukrainy nie może być niedoceniany. Polska szkoła restauracyjna jest wysoko ceniona na całym świecie, czego dowodem jest między innymi nagroda lwowskiego burmistrza Andrija Sadovy, przyznawana polskim restauratorom – prof. Janusz Smasi i Andrzej Kazbier, którzy od wielu lat pracują na rzecz zachowania wspólnego dziedzictwa kulturowego w obwodzie lwowskim.